Ibaraza, rizwi kandi nk’ibarabara, ni inyubakwa ntoyi ifise ubwigenge bukomeye, akenshi ikoreshwa mu kuruhukira, kuraba canke kwihutisha imvura. Kubaka ibarabara birashobora guha abaturage ahantu heza ho kuruhukira no kwongera ikirere c’imico kama y’abanyagihugu, ni co gituma bifatwa ko atari inyubakwa itemewe n’amategeko.
Hari ibintu vyinshi vyo kwiyumvira kugira ngo habeho itongo ritabonwa ko ari ubwubatsi butemewe n’amategeko:
1. Gutegura ubutaka: Imbere y’uko wubaka itongo, urakeneye gutahura politike y’igenamigambi ry’ubutaka ryo mu karere. Gutegura ubutaka mu turere dutandukanye bishobora kuba bifise amategeko atandukanye ku bijanye n’ubwubatsi bw’ibibanza. Hariho ibibanza bigaragaza ubunini, uburebure, ahantu hasi n’ibindi bisabwa n’ibarabara, kandi ukeneye gusa kwubaka ibarabara mu rutonde rwavuzwe.
2. Uruhusha rwo kwubaka: Dushingiye ku mategeko y’inyubako y’uturere dutandukanye, hashobora gukenerwa uruhusha rwo kwubaka inyubakwa nini canke imyambaro ihoraho. Ivyumba vy’uburaro muri rusangi ni inyubakwa ntoyi zigenga, kandi inyubakwa zazo zikeneye kwubahiriza ibisabwa n’inyubako zo mu karere n’ingingo ngenderwako z’umutekano. Igihe usaba uruhusha rwo kwubaka, woshobora gutanga ibishushanyo vy’imiterere, ibikoresho vy’imiterere n’ayandi makuru kugira ngo inyubakwa y’ibarabara ishike ku rugero rw’umutekano rujanye n’ivyo.
3. Ikoreshwa ry’agaciro: Ubwubatsi bw’ibarabara bukwiye kugira intumbero ibereye, nk’ugutanga ikibanza co kwiruhukira no kwinezereza ku baturage b’abanyagihugu, canke igice c’itongo ry’itongo. Intumbero y’ibarabara ikwiye kuba ihuye n’inyungu za bose n’ivyo abantu bakeneye mu kibano, kandi bikaba vyiza cane ku bijanye n’ubwubatsi bw’imico kama bw’abanyagihugu n’imibereho myiza y’abanyagihugu.
4. Ingaruka ku bidukikije n’imigenderanire y’ababanyi: Ubwubatsi bw’ibarabara bukwiye kwitwararika ibidukikije n’imigenderanire y’ababanyi uko bishoboka kwose, cane cane mu bice vy’uburaro. Ni vyiza guhitamwo ahantu habereye kugira ngo ntihagire ico ukora ku buzima no gukoresha abandi. Muri ico gihe nyene, igihe kwubaka ibarabara, ubwiza n’uburinzi bw’ibidukikije bikwiye kwihwezwa, kandi hariho imigero n’ibikoresho bikwiye bikwiye gutorwa kugira ngo uguhuza n’ugukomera kw’ibarabara n’ibidukikije bikikije.
